Bạn có bao giờ thắc mắc liệu nghi thức ăn uống của người Hàn Quốc có gì khác so với Việt Nam không? Văn hóa ẩm thực xứ Kim Chi cùng những quy tắc trên bàn ăn vốn được người Hàn coi trọng từ xưa đến nay, thậm chí trở thành thước đo để đánh giá một con người. Vậy khi dùng bữa cùng người Hàn, bạn cần lưu ý những điều gì? Hãy cùng Du học Thái Bình Dương khám phá ngay trong bài viết này để hiểu rõ hơn và tìm ra những điều thú vị về văn hóa ăn uống của người Hàn Quốc nhé!
Một số quy tắc trên bàn ăn của người Hàn Quốc
Tương tự như Việt Nam, người Hàn Quốc cũng rất coi trọng quy tắc trên bàn ăn. Tuy nhiên, ở xứ Kim Chi, những lễ nghi này thường khắt khe hơn và được tuân thủ một cách nghiêm túc. Nếu không muốn bị đánh giá là thiếu tinh tế hay không biết phép tắc, bạn nên nắm rõ những nguyên tắc cơ bản dưới đây.
1. Tôn trọng người lớn tuổi và giữ phép lịch sự
Văn hóa ẩm thực Hàn Quốc đề cao thứ bậc và tinh thần “kính trên nhường dưới”. Khi dùng bữa, bạn chỉ được ngồi xuống sau khi người lớn tuổi đã an tọa. Việc bắt đầu ăn cũng chỉ nên thực hiện khi họ đã cầm đũa hoặc thìa. Tương tự, bạn nên chờ họ đứng dậy trước rồi mới rời bàn ăn.
Vị trí ngồi trong bữa ăn thường sắp xếp theo tuổi tác hoặc địa vị xã hội: người ít tuổi nhất hoặc có vị trí thấp nhất sẽ ngồi gần cửa ra vào, còn những bậc tiền bối sẽ ngồi ở vị trí phía trong.
Đặc biệt, khi ăn đồ nướng, người lớn tuổi thường đảm nhận việc nướng thịt và phục vụ cho người trẻ hơn. Và theo truyền thống, họ cũng chính là người thanh toán cho bữa ăn đó.
2. Nói lời cảm ơn trước và sau bữa ăn
Trước khi bắt đầu dùng bữa, người Hàn Quốc thường nói “잘 먹겠습니다” (jal meokgetseumnida) – nghĩa là “Tôi sẽ ăn thật ngon”. Đây không chỉ là lời mở đầu mang tính lịch sự mà còn thể hiện sự biết ơn đối với người đã chuẩn bị và nấu bữa ăn.
Sau khi ăn xong, họ thường đặt khăn xuống bàn như một cách báo hiệu rằng mình đã kết thúc bữa ăn. Đồng thời, họ cũng nói “잘 먹었습니다” (jal meogeotseumnida) – nghĩa là “Tôi đã ăn rất ngon”, bày tỏ sự hài lòng và cảm ơn một lần nữa tới người nấu.
3. Tư thế ngồi ăn của người Hàn Quốc
Khi dùng bữa, người Hàn Quốc coi trọng tư thế ngồi như một phần của phép lịch sự. Tư thế chuẩn mực là ngồi ngay ngắn, giữ lưng thẳng và đối diện với người lớn tuổi hơn. Việc này thể hiện sự tôn trọng và thái độ nghiêm túc khi tham gia bữa ăn, đặc biệt trong những dịp quan trọng hoặc khi dùng bữa cùng bề trên.
4. Khi ăn phát ra tiếng
Trong văn hóa Hàn Quốc, việc ăn phát ra tiếng không bị xem là bất lịch sự, mà ngược lại, còn được coi là dấu hiệu cho thấy bữa ăn rất ngon miệng. Đây là điểm khác biệt rõ rệt so với văn hóa Việt Nam – nơi người ta thường ăn uống nhẹ nhàng, tránh tạo tiếng động.
Khi dùng bữa cùng người Hàn, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp cảnh họ gắp hoặc xúc một miếng thật lớn, cho vào miệng rồi nhai phát ra những tiếng “rồn rột” đặc trưng. Đối với họ, đây là hành động hoàn toàn bình thường và thể hiện sự thưởng thức trọn vẹn hương vị món ăn.
5. Khi ăn không nâng bát
Nếu ở Việt Nam hay Nhật Bản, việc nâng bát lên khi ăn được xem là phép lịch sự và giúp thưởng thức món ăn dễ dàng hơn, thì tại Hàn Quốc, điều này lại hoàn toàn trái ngược. Trong lễ nghi ăn uống của người Hàn, bạn tuyệt đối không được cầm bát lên khi dùng bữa.
Người Hàn quan niệm rằng hành động bưng bát lên ăn gắn liền với hình ảnh của những người ăn xin ngày xưa, vì vậy họ coi đây là điều tối kỵ. Thay vào đó, họ sẽ để bát trên bàn và sử dụng thìa hoặc đũa để ăn một cách lịch sự.
6. Khi nhai không được mở miệng
Tương tự như trong văn hóa Việt Nam, người Hàn Quốc coi việc vừa nhai vừa nói hay nhai hở miệng là hành động thiếu lịch sự trên bàn ăn. Khi ăn, họ luôn chú ý đóng miệng lại khi nhai và tránh phát ra tiếng động không cần thiết (trừ trường hợp đặc trưng như khi ăn mì hoặc các món nước, phát ra tiếng được xem là bình thường).
Việc giữ phép tắc này thể hiện sự tôn trọng đối với người cùng bàn, đồng thời góp phần duy trì bầu không khí văn minh, lịch sự trong bữa ăn.
7. Cách sử dụng đũa và thìa đúng cách
Trong văn hóa ẩm thực Hàn Quốc, thìa thường dùng để ăn cơm và canh, còn đũa chủ yếu dùng để gắp các món ăn kèm trên bàn. Nếu muốn gắp thức ăn cho người khác, bạn nên sử dụng một đôi đũa sạch khác thay vì dùng đôi đang ăn để đảm bảo vệ sinh và thể hiện sự tôn trọng.
Tuyệt đối tránh cắm thẳng đũa vào bát cơm, vì hành động này bị coi là rất bất lịch sự. Người Hàn quan niệm rằng việc đó giống với nghi thức cắm hương trong tang lễ – một điều kiêng kỵ trên bàn ăn. Khi không sử dụng, bạn nên đặt đũa và thìa sang một bên hoặc để trên miếng kê chuyên dụng nhằm giữ bàn ăn gọn gàng và lịch sự.
8. Sử dụng đĩa chính và đĩa phụ
Người Hàn đôi khi cũng sử dụng đĩa lớn để bày biện thức ăn lên trên bàn. Tuy nhiên, khi ăn, bạn chỉ nên gắp thức ăn vào đĩa phụ của mình rồi ăn thay vì dùng trực tiếp đĩa lớn. Ăn chung đĩa chính sẽ bị đánh giá là bất lịch sự.
9. Không cầm thìa và đũa trên một tay
Sử dụng thìa và đũa cả 2 tay sẽ giúp bạn thuận tiện hơn, không bị rơi thìa và đũa.
10. Sử dụng đồ uống trong bữa ăn
Người nhỏ tuổi hơn sẽ rót đầy nước cho người lớn tuổi trong bàn ăn trước khi rót cho mình. Đây là cách thể hiện sự lịch sự, kính trọng bề trên cũng như lễ nghi ăn uống của người Hàn Quốc. Người Hàn họ thường rót cho nhau thay vì tự rót nước cho bản thân. Bạn nên lưu ý rót nước cho người khác nếu thấy cốc của họ đã hết nước. Ngược lại, bạn cũng sẽ được người khác trong bàn ăn rót nước lại.
Đặc biệt khi được mời rượu, người Hàn Quốc sẽ nâng ly bằng hai tay để bày tỏ sự tôn trọng. Việc từ chối lời mời uống rượu của người lớn nhiều lần cũng bị xem là bất lịch sự (trừ phụ nữ).
Khi rót rượu cho người có vai vế cao hơn, một tay bạn cầm chai rượu, tay còn lại vịn nhẹ vào cổ tay đang rót rượu. Và khi muốn uống bất kỳ đồ uống nào, bạn cũng phải quay đầu để uống. Đó được xem là hành động lịch sự, tôn trọng người đối diện.
11. Không lựa hay xới tung thức ăn trên bàn
Lựa hay xới tung thức ăn trên bàn ăn sẽ khiến những người xung quanh khó chịu. Đây cũng là phép lịch sự trong văn hóa ẩm thực Hàn Quốc cũng như các quốc gia khác.
12. Lưu ý tốc độ ăn của người lớn tuổi, người cùng bàn
Trong khi dùng bữa, bạn cũng nên duy trì tốc độ ăn giống với những người ngồi cùng bàn. Ăn quá nhanh rồi ngồi đợi hoặc ăn quá chậm cũng sẽ làm người khác cảm thấy ngại.
Khi ăn cùng người lớn tuổi hơn, bạn không nên rời khỏi bàn ăn trước. Việc rời khỏi bàn ăn khi người lớn còn đang ngồi là thiếu lễ độ.
13. Dùng tăm sau bữa ăn
Trong lễ nghi ăn uống của người Hàn Quốc, họ dùng tay che miệng khi dùng tăm sau bữa ăn. Tuy nhiên nhiều nhà hàng ở Hàn Quốc, nhân viên lại không để tăm trên bàn ăn. Tăm thường để bên quầy thu ngân tính tiền. Và chỉ khi thanh toán, bạn mới tiện đường lấy tăm để xỉa răng. Vì vậy, bạn cũng hiếm khi thấy người Hàn dùng tăm ngay trên bàn ăn.
Cách sắp xếp bàn ăn của người Hàn Quốc
Trong bữa ăn truyền thống của người Hàn Quốc, cơm và canh là hai món không thể thiếu. Canh có thể được nấu từ nhiều nguyên liệu khác nhau như rau, củ, quả, đậu, thịt, tương hoặc kim chi. Bên cạnh đó, bàn ăn thường có thêm các món phụ như thịt thái lát, rau sống trộn, dưa muối, mắm tôm tép…
Đặc trưng của ẩm thực Hàn là sự đa dạng món ăn, mỗi món có cách chế biến riêng, không trùng lặp. Tùy vào độ cầu kỳ của bữa ăn, số lượng đĩa phụ có thể dao động từ 3, 5, 7, 9, thậm chí lên tới 12 đĩa.
Đũa Hàn Quốc thường nhỏ và mảnh hơn so với đũa Việt Nam, được làm từ kim loại, giúp dễ dàng gắp các món ăn nhỏ. Thìa có kích thước tương đương thìa cà phê nhưng dài hơn, cũng thường được làm bằng kim loại để đồng bộ với bộ dụng cụ ăn uống.
Khi sắp xếp bàn ăn, người Hàn Quốc luôn đặt cơm và canh lên trước. Món canh sẽ được đặt bên phải cơm, thìa và đũa để bên tay phải. Chén chấm đặt ở giữa bàn ăn. Những món ăn nóng hổi và thịt đặt ở bên phải. Món ăn lạnh được làm từ rau thì đặt bên trái.
Canh, món hầm và món ăn kèm (반잔) như kim chi sẽ là các món luôn có trong mỗi bữa ăn của người Hàn. Những món banchan sẽ được bày trí xung quanh ba món trên, tăng thêm sự ngon miệng.
Bạn có thể chọn lựa theo tiêu chí: món khoái khẩu, theo mùa, ăn kiêng hoặc tình trạng sức khỏe,…
Triết lý âm dương văn hóa ẩm thực Hàn Quốc
Trong văn hóa ẩm thực Hàn Quốc, họ cũng chú trọng đến triết lý âm dương ngũ hành. Đó là: sự hài hòa âm dương của thức ăn – Sự hài hòa âm dương của chủ thể (con người) – Sự hài hòa âm dương giữa con người và không gian – Sự hài hòa âm dương giữa con người với thời gian (mùa trong năm).
Ví dụ:
– Món gà hầm sâm hay còn gọi là canh gà (삼계탕) có 2 nguyên liệu chính là thịt gà và sâm (dương) nên sẽ hầm với gạo nếp (âm).
– Món mì lạnh (냉면) gồm mì kiều mạch (âm) nên sẽ ăn chung với trứng (dương).
– Canh đậu phộng (âm) ăn với kim chi củ cải (dương).
– Canh hải sản (해물탕) có các nguyên liệu cua, sò, tôm, bạch tuộc (âm) sẽ nấu với ớt, muối, tiêu (dương).
Người bị ốm (do âm khí quá lớn) cần bổ sung các món ăn dương tính. Ngược lại, người bị ốm do dương khí quá lớn nên bổ sung thức ăn có tính âm để cân bằng. Để giải rượu hiệu quả, người Hàn Quốc hay ăn canh giá đỗ (콩나물국), canh cá pô lắc khô (북엇국) hoặc canh rau cải khô (우거지국).
Vị trí địa lý Hàn Quốc có ba mặt giáp biển nên các loại tảo biển, hải sản rất đa dạng. Người Hàn Quốc thường mua tảo bẹ (다시마) và cá cơm để làm nước dùng. Sử dụng lá kim làm thành món cơm cuộn (kimbap – 김밥) nổi tiếng.
Tùy vào mỗi mùa trong năm, người Hàn Quốc sẽ ăn những món ăn đặc trưng như: mùa xuân thì có món bạch tuộc xào (주꾸미), canh ngải cứu cá bơn (도다리 쑥국), súp tương đậu (냉이된장국),… Mùa hè thì canh gà hầm sâm lấy nóng trị nóng. Mùa thu có món cua ngâm tương. Mùa đông đặc trưng là các món đã ủ lên men và rau củ sấy khô.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ & HỢP TÁC QUỐC TẾ THÁI BÌNH DƯƠNG
- Địa chỉ: LK 03-35 Khu đô thị Hinode Royal Park Kim Chung, Hoài Đức, Hà Nội
- Mail: tbdgroup9@gmail.com
- Hotline: 0974633799
- Website: Du Học Hàn Quốc Thái Bình Dương
Need the official Plus777 link? Been there, done that! This plus777link is the real deal – no more fake links for me! Happy gaming!